PRESENT SIMPLE & PRESENT CONTINUOUS

Thì hiện tại đơn & hiện tại tiếp diễn · Tiếng Anh 6 Global Success

I. THE PRESENT SIMPLE – Thì hiện tại đơn

I.1. Cách dùng (Uses)

  • Thói quen, hành động lặp lại hằng ngày. I get up at 6 a.m. every day.
  • Sự thật, chân lý hiển nhiên. The sun rises in the east. Water boils at 100°C.
  • Sở thích, cảm xúc, trạng thái. She likes cartoons. My best friend has long hair.
  • Lịch trình, thời gian biểu cố định. Our English class starts at 7.30.

I.2. Động từ TO BE (am / is / are)

Chủ ngữ(+) Khẳng định(–) Phủ định(?) Nghi vấn
II am (I'm)I am not (I'm not)Am I …?
He / She / It / Danh từ số ítShe is (She's)She is not (isn't)Is she …?
You / We / They / Danh từ số nhiềuThey are (They're)They are not (aren't)Are they …?

My new school is big. – Are you in class 6A? – Yes, I am. / No, I'm not.

⚠️ Trả lời ngắn dạng Yes không viết tắt: Yes, it is. (không viết Yes, it's.)

I.3. Động từ thường (Ordinary verbs)

I / You / We / They / N số nhiềuHe / She / It / N số ít
(+)They play football.He plays football.
(–)They don't (do not) play football.He doesn't (does not) play football.
(?)Do they play football?
– Yes, they do. / No, they don't.		Does he play football?
– Yes, he does. / No, he doesn't.
Wh-What do you do at weekends?Where does Nick come from?
⚠️ Sau doesn't / does động từ trở về nguyên mẫu: He doesn't plays → He doesn't play. Does she likes → Does she like?

I.4. Quy tắc thêm -s / -es (ngôi thứ 3 số ít)

Quy tắcVí dụ
Hầu hết động từ: thêm -splay → plays, read → reads, like → likes
Tận cùng -o, -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z: thêm -esgo → goes, do → does, miss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
Phụ âm + y: đổi y → i + esstudy → studies, fly → flies, carry → carries
Nguyên âm (a, e, o, u) + y: giữ y, thêm -splay → plays, enjoy → enjoys, buy → buys
Bất quy tắchave → has

I.5. Cách phát âm đuôi -s / -es

Phát âmKhi động từ / danh từ tận cùng bằng âmVí dụ
/s//p/, /t/, /k/, /f/, /θ/ (âm vô thanh)stops, visits, cooks, laughs, months
/ɪz//s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ (thường viết -s, -ss, -ce, -x, -sh, -ch, -ge)misses, dances, fixes, washes, watches, changes
/z/Các âm còn lại (nguyên âm & phụ âm hữu thanh)plays, goes, reads, swims, lives, studies
💡 Mẹo nhớ /s/: "Thời phong kiến phương Tây" → th, p, k, f, t.

I.6. Trạng từ chỉ tần suất (Adverbs of frequency)

always (100%) → usually → often → sometimes → rarely → never (0%)

Vị tríVí dụ
Trước động từ thườngShe always brushes her teeth. / I usually get up at 6.
Sau động từ to beHe is never late. / They are often busy.

Dấu hiệu nhận biết khác

  • every day / week / month / year; every morning, every Sunday …
  • once / twice / three times a week (a month …)
  • on Mondays, at weekends, in the morning, after school …
  • Câu hỏi: How often …? – Twice a week.
⚠️ now, at the moment, right now, Look!, Listen! là dấu hiệu của thì hiện tại tiếp diễn, không phải hiện tại đơn.

I.7. Lỗi thường gặp

❌ Sai✅ Đúng
My sister go to school by bike.My sister goes to school by bike.
He doesn't watches TV.He doesn't watch TV.
Do your brother like comics?Does your brother like comics?
She is like noodles.She likes noodles. (không dùng be + động từ thường)
Mai always is friendly.Mai is always friendly.
II. THE PRESENT CONTINUOUS – Thì hiện tại tiếp diễn

II.1. Cách dùng (Uses)

  • Hành động đang xảy ra ngay lúc nói. I am reading a book now. Look! It is raining.
  • Hành động đang diễn ra trong khoảng thời gian hiện tại (tạm thời, không nhất thiết đúng lúc nói). Nick is staying in Ha Noi this month. We are preparing for Tet this week.

II.2. Cấu trúc (Form): S + am / is / are + V-ing

IHe / She / It / N số ítYou / We / They / N số nhiều
(+)I am (I'm) playing.She is (She's) playing.They are (They're) playing.
(–)I am not (I'm not) playing.She isn't playing.They aren't playing.
(?)Am I playing?Is she playing?
– Yes, she is. / No, she isn't.		Are they playing?
– Yes, they are. / No, they aren't.
Wh-What are you doing? – Where is your mother going? – Who is singing?
⚠️ Không bỏ am/is/are: She cooking now. → She is cooking now. Không dùng do/does: Does she cooking? → Is she cooking?

II.3. Quy tắc thêm -ing

Quy tắcVí dụ
Hầu hết động từ: thêm -ingplay → playing, read → reading, watch → watching
Tận cùng -e câm: bỏ e, thêm -ingmake → making, write → writing, dance → dancing, have → having
Tận cùng -ie: đổi ie → y + inglie → lying, die → dying, tie → tying
Động từ 1 âm tiết, tận cùng 1 nguyên âm + 1 phụ âm: gấp đôi phụ âm cuốiswim → swimming, run → running, sit → sitting, get → getting, stop → stopping
Không gấp đôi khi tận cùng w, x, yplay → playing, fix → fixing, snow → snowing

II.4. Dấu hiệu nhận biết

  • now, right now, at the moment, at present
  • this week / this month / today (hành động tạm thời)
  • Câu mệnh lệnh gây chú ý: Look! Listen! Be quiet! Keep silent! Be careful! Hurry up!
  • Câu hỏi Where's …? – He is …ing.

II.5. Hiện tại đơn vs. Hiện tại tiếp diễn

Present SimplePresent Continuous
Thói quen, sự thật, lịch trìnhĐang xảy ra lúc nói / tạm thời
every day, usually, often, always, once a week…now, at the moment, Look!, Listen!, this week…
My mum cooks dinner every evening.My mum is cooking dinner now.
Nam usually walks to school……but today he is going by bus.

Động từ chỉ trạng thái – KHÔNG dùng tiếp diễn

like, love, hate, want, need, know, understand, remember, believe, have (= sở hữu), own, belong…

✅ I like ice cream. ❌ I am liking ice cream. ✅ I have a new bike. ❌ I am having a new bike.

💡 have mang nghĩa "ăn / uống / tham gia" thì vẫn dùng tiếp diễn được: She is having breakfast.

II.6. Lỗi thường gặp

❌ Sai✅ Đúng
Look! The boys is playing football.Look! The boys are playing football.
She is write a letter now.She is writing a letter now.
They are swiming.They are swimming.
My mum cooks lunch now.My mum is cooking lunch now.
I am liking chocolate.I like chocolate.